สาเหตุที่ทำให้ฟันผุ เรื่องยอดฮิตที่ห้ามมองข้าม !

เชื่อว่าหลายๆ คนเคยเจออาการฟันผุ ปวดฟัน ซึ่งเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันไม่น้อยเลยทีเดียว ทั้งที่แปรงฟันทั้งเช้าและก่อนนอน แต่ก็ยังมีอาการปวดฟัน เหงือกบวมหรือฟันผุให้พบเห็นอยู่ตลอด วันนี้เราจะพาไปหาคำตอบกันว่า สาเหตุที่ทำให้เกิดฟันผุเกิดจากอะไรบ้าง และต้องดูแลฟันที่ผุอย่างไร ?

ฟันผุเกิดจากอะไร

สาเหตุ ฟันผุ เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในช่องปากรวมตัวกับเศษอาหารและน้ำลาย สะสมจนเป็นคราบเหนียว หรือที่เรียกกันว่าคราบแบคทีเรียที่เกาะอยู่บนผิวฟัน ซึ่งแบคทีเรียเหล่านี้จะเปลี่ยนสภาพแป้งและน้ำตาลที่มาจากการรับประทานอาหารให้เป็นกรด มีฤทธิ์ทำลายแร่ธาตุบนผิวฟันจนเกิดเป็นรู โดยจะเริ่มจากรูเล็กๆ แล้วจึงลุกลามเป็นรูใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นโรคฟันผุ

ปัจจัยที่ทำให้เกิดสาเหตุ ฟันผุ

1. ฟันและสุขภาพช่องปาก
   ซึ่งมีโรคฟันบางประเภทที่ทำให้เกิดฟันผุได้ง่าย เพราะมีเกลือแร่ที่ฟันน้อยกว่าคนปกติ นอกจากนี้ผู้ที่มีร่องบนฟันหรือลึกก็อาจเกิดฟันผุได้ง่ายเช่นเดียวกับคนที่เป็นโรคเหงือก ซึ่งมีความเสี่ยงทำให้ฟันผุได้ง่ายกว่าคนที่มีสุขภาพช่องปากเป็นปกติอีกด้วย

2. เชื้อแบคทีเรีย
   เพราะเชื้อแบคทีเรียเป็นต้นเหตุของการเกิดสาเหตุ ฟันผุ และปัญหาสุขภาพช่องปากอื่นๆ ตามมา

3. อาหารโดยเฉพาะจำพวกน้ำตาล
   อาหารจำพวกแป้งและน้ำตาล จะถูกเปลี่ยนเป็นกรดโดยเชื้อแบคทีเรียบนผิวฟัน เพื่อไปทำลายผิวฟันให้สึกหรอ หากทิ้งไว้เป็นระยะเวลานานอาจทำให้เกิดฟันผุได้

4. เวลาและความถี่ในการบริโภค
   โดยปกติแล้วคนเราจะรับประทานอาหารเป็นมื้อๆ ซึ่งจะทำให้แบคทีเรียที่อยู่บนผิวฟันย่อยสลายเป็นกรด แต่มีปริมาณของน้ำลายและเกลือกแร่ในน้ำที่คอยช่วยลดความเป็นกรดและเติมเกลือแร่ให้กับฟันอยู่ตลอด ดังนั้นหากรับประทานอาหารบ่อยหรือกินจุบจิบระหว่างวัน หรือน้ำลายน้อยก็จะส่งผลให้ฟันอยู่ในสภาวะที่เป็นกรด และเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุได้

ฟันผุมีกี่ระยะ

โรคฟันผุ เป็นโรคที่มีลำดับอาการแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับการตรวจพบของแต่ละบุคคลว่า ตรวจพบเร็วหรือช้า ซึ่งการทำลายของเชื้อแบคทีเรียบนผิวฟันและเนื้อฟันก็จะแตกต่างกันออกไป โดยสามารถสังเกตได้บนผิวฟันและเนื้อฟัน ดังนี้

1. ฟันผุระยะแรก
   จะเริ่มเห็นเป็นรูผุที่ผิวฟัน โดยอาจมีสีเทาหรือสีดำ และสีขาวขุ่นรอบๆ ฟัน ซึ่งในระยะนี้จะไม่มีอาการใดๆ

2. ฟันผุระยะที่ 2
   รูที่ผุบนผิวฟันเริ่มลุกลามเป็นวงกว้างและลึกขึ้น เริ่มเข้าสู่เนื้อฟันและใกล้โพรงประสาทฟัน ซึ่งจะทำให้เกิดอาการเสียวฟันขณะรับประทานของหวานหรือน้ำเย็น

3. ฟันผุระยะที่ 3
   รูที่ผุเริ่มลุกลามลึกลงไปถึงโพรงประสาทฟัน ซึ่งเป็นส่วนของประสาทด้านรับความรู้สึก ทำให้รู้สึกปวดฟันและเริ่มเคี้ยวไม่ได้

4. ฟันผุระยะที่ 4
   ในระยะนี้จะเกิดการอักเสบและลุกลามออกไปจนถึงอวัยวะรอบตัวฟัน ซึ่งอาจทำให้เกิดหนอง ฝี ฟันโยก ปวดฟันและเคี้ยวไม่ได้

หากไม่รีบรักษาฟันที่ผุตั้งแต่ระยะแรกที่ยังไม่มีอาการ อาจส่งผลให้เกิดการลุกลามของเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่เนื้อฟันได้ ส่งผลให้เสียวฟันหรือเจ็บปวดฟัน หากปล่อยให้ผุจนถึงระยะที่ฟันถูกลุกลามเข้าไปสู่เนื้อฟัน คุณอาจต้องถอนฟันออก และอาจส่งผลให้ปัญหาภายในช่องปากตามมาอีกมากมาย

ส่วนไหนของฟันที่มักพบเจอฟันผุบ่อย

ฟันของคนเรามีทั้งส่วนที่ราบเรียบและส่วนหลุมตามร่องฟัน ซึ่งส่วนหลุมร่องฟันนี้เองที่มีโอกาสเกิดฟันผุได้ง่าย เพราะเป็นตำแหน่งที่เศษอาหารสามารถเข้าไปติดและสะสมอยู่ได้นาน เนื่องจากเป็นตำแหน่งที่ไม่สามารถทำความสะอาดได้หมด จึงนำไปสู่สาเหตุ ฟันผุได้ง่าย นอกจากนี้ตำแหน่งซอกฟันที่อยู่ติดฟันกับซี่อื่นก็มักจะเกิดฟันผุได้ง่ายเช่นกัน เพราะการเกิดฟันผุ สามารถลุกลามได้รวดเร็วจนอาจทำให้เกิดสาเหตุ ฟันผุ ติดกันทั้ง 2 ซี่ ก็เป็นได้

หากไม่รักษาอาการฟันผุ จะส่งผลอย่างไร

หากปล่อยฟันผุโดยไม่รักษาตั้งแต่เนิ่นๆ อาจต้องพบเจอกับปัญหาที่ตามมาจากฟันผุนับไม่ถ้วน ทั้งอาการเสียวฟัน ปวดฟัน บางรายส่งผลถึงบุคลิกภาพ เช่น มีกลิ่นปาก ปัญหาเรื่องความสวยงามของฟัน นอกจากนี้ หากฟันผุลึกมากจนทะลุชั้นเนื้อเยื่อในฟันอาจทำให้เกิดการติดเชื้อหรืออักเสบได้ ซึ่งจะทำให้มีอาการปวดฟันร่วมกับมีอาการบวมจนเกิดเป็นหนองได้ จนนำไปสู่ปัญหาที่ร้ายแรงขึ้นเรื่อยๆ เกินรับมือ เช่น ฟันโยกจนต้องถอนฟัน หรือการติดเชื้อจนลุกลามเข้าสู่ระบบอื่นๆ ภายในร่างกาย เป็นต้น

วิธีดูแลและป้องกันฟันผุอย่างมีประสิทธิภาพ

เชื่อว่าเป็นเรื่องที่ใครๆ ก็รู้กันดีอยู่แล้วว่าวิธีป้องกันและดูแลไม่ให้นำไปสู่สาเหตุ ฟันผุต้องทำอย่างไร ซึ่งหากมองปัจจัยที่ทำให้เกิดสาเหตุ ฟันผุ ที่มาจากเชื้อแบคทีเรียนั้นต้องยอมรับว่าเราคงควบคุมไม่ได้ เช่นเดียวกับปัจจัยที่มาจากตัวฟันที่เราสามารถควบคุมได้ในระดับหนึ่ง เช่น การพบทันตแพทย์เพื่อเคลือบหลุมร่องฟันหรืออุดฟัน หากแต่ปัจจัยสำคัญจริงๆ มาจากอาหารที่เรารับประทานเข้าไปในแต่ละวัน ถ้าในจุดนี้เราสามารถทำความสะอาดได้ดีเพียงพอ จนไม่เหลือเศษอาหารเข้าไปติดตามซอกฟัน ก็จะทำให้เชื้อแบคทีเรียไม่สามารถเปลี่ยนเป็นกรดจนทำลายเนื้อฟันได้
ดังนั้นการทำความสะอาดฟันที่ดีและมีประสิทธิภาพมากที่สุด คือ การแปรงฟันให้สะอาดควบคู่กับการใช้น้ำยาบ้วนปาก ที่มีคุณสมบัติในการช่วยลดการสะสมเชื้อแบคทีเรีย เพื่อเข้าไปขจัดเศษอาหารที่ตกค้างตามซอกฟันหรือหลุมฟัน ที่แปรงสีฟันไม่สามารถเข้าไปทำความสะอาดได้ถึงและยังเป็นการเคลือบฟันอีกชั้นด้วย เนื่องจากสารฟลูออไรด์ในยาสีฟันอาจถูกล้างออกไปจากการบ้วนปากหลังการแปรงฟันเสร็จ ดังนั้นการใช้น้ำยาบ้วนปาก ที่มีสารฟลูออไรด์ควบคู่ไปกับการแปรงฟัน จะช่วยป้องกันฟันไม่ให้เกิดการผุและเป็นการเคลือบฟันไปในตัวอีกด้วย

เห็นไหมครับว่าปัญหาที่มาจากฟันผุรุนแรงมากแค่ไหนหากคุณมองข้าม หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจสาเหตุของการเกิดฟันผุมากขึ้น นอกจากนี้หากคุณไม่อยากพบเจอปัญหาดังกล่าว ควรหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่อาจทำให้เกิดสาเหตุ ฟันผุ และหลังจากแปรงฟันให้สะอาดแล้ว อย่าลืมใช้น้ำยาบ้วนปาก เป็นตัวช่วยในการขจัดเศษอาหารที่ตกค้างอยู่ตามซอกฟันซึ่งแปรงสีฟันเข้าไม่ถึง เพื่อสุขภาพช่องปากที่ดีของคุณกันนะครับ